Kalendarium 1801

Drugie podejście do cyklu. Póki co chcę trzymać się chronologii, ale złamanie schematu to tylko kwestia czasu - jeśli komuś zależy na zestawieniu szczególnego roku z okresu 1700 - 1815, proszę pisać :)

Świat:

- 1 stycznia - Wejście w życiu Aktów Unii, na mocy którego z połączenia Królestwa Irlandii i Wielkiej Brytanii powstaje Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii.

- 7 lutego - zmarł Daniel Chodowiecki, polsko-niemiecki malarz i rysownik (ur. 1726)

ilustracja Chodowieckiego z Dziennika podróży do Gdańska, 1773 / illustration from Journey from Berlin to Danzig, 1773

- 8 marca - trwa kampania Napoleona w Egipcie, tego dnia miała miejsce bitwa pod Kanopą (lub bitwa pod Abukirem) pomiędzy siłami brytyjskimi i francuskimi. Zwyciężyli Brytyjczycy.

- 23 marca - Nocą tego dnia grupa spiskujących zdymisjonowanych oficerów wtargnęła do sypialni cara Pawła I, wywlekła go zza kotary i zażądała abdykacji. Gdy odmówił, pchnięto go mieczem i uduszono.

- 2 kwietnia - Bitwa morska pod Kopenhagą w której należąca do II koalicji antyfrancuskiej Wielka Brytania pokonała flotę Królestwa Danii i Norwegii. Dowodzący brytyjską flotą admirał Hyde Parker domyślając się przewagi Duńczyków nakazał wiceadmirałowi Nelsonowi odwrót. Jak mówi legenda, Nelson przytknął lunetę do oka, którego nie miał i stwierdziwszy, że nie widzi żadnych rozkazów, kontynuował atak, który doprowadził do kapitulacji przeciwnika. 

- 27 czerwca - kapitulacja wojsk francuskich w Kairze.

- 8 października - w Paryżu podpisany został układ pokojowy pomiędzy Rosją a Francją

World:

- January 1 - The Acts Union came into effect. Acts united the Kingdom of Great Britain and the Kingdom of Ireland to create the United Kingdom of Great Britain and Ireland.

- February 7 - died  Daniel Chodowiecki, Polish painter (b. 1726)

- March 8 - French Campaign in Egypt and Syria - battle of Abukir between french and british troops ended with British tactical victory.

- March 23 - Tsar Paul I of Russia was murdered in his bedroom by a band of dismissed officers. They charged into his bedroom and found Paul hiding behind some drapes in the corner. The conspirators pulled him out and tried to compel him to sign his abdication. Paul offered some resistance, and one of the assassins struck him with a sword, after which he was strangled and trampled to death. 

Tzar Paul I

 - April 2 - Battle of Copenhagen in which British fleet under the command of Admiral Sir Hyde Parker fight and strategically defeat a Danish-Norwegian fleet.

- June 2 - capitulation of the French troops in Cairo.

- October 8 - Russia and France sign a Treaty of Peace in Paris

Polska: 

- Izabela Czartoryska założyła w Puławach Świątynię Sybilli, czyli muzeum pamiątek narodowych.

Puławy, Świątynia Sybilli / Temple of the Sybill in Puławy

- Kraków stał się formalnie stolicą Galicji Zachodniej.

- Franz Karl Achard uruchomił we wsi Konary (Dolny Śląsk) pierwszą na świecie cukrownię produkującą cukier z buraków.

- zmarł urodzony w 1735 roku Ignacy Krasicki

Kto rządził?

Austria, Czechy i Węgry -  Franciszek II Habsburg

Dania - Chrystian VII

 Norwegia - Fryderyk VI

 Prusy - Fryderyk Wilhelm III

Stany Zjednoczone - John Adams / Thomas Jefferson

Wielka Brytania - Jerzy III

Hiszpania - Karol IV

Rosja - Paweł I / Aleksander I

Szwecja - Gustaw IV Adolf

Who ruled?

Austria, Czech and Hungary - Francis II, Holy Roman Emperor  
Denmark-Christian VII
  Norway - Frederick VI
  Prussia - Frederick William III
United States - John Adams / Thomas Jefferson
United Kingdom - George III
Spain - Charles IV
Russia - Paul I / Alexander I
Sweden - Gustav IV Adolf

Sztuka, muzyka, literatura: 
Brytyjska pisarka Amelia Opie napisała powieść Ojciec i Córka.
Publikacja Wprowadzenia do sztuki gry na fortepianie autorstwa Muzio Clementiego (kto miał przyjemność grać jego etiudy? :) )
Beethoven napisał jedną ze słynniejszy sonat na świecie - Sonatę Księżycową

Art, music, literature:  
Amelia Opie wrote novel The Father and Daughter.
Publication of Introduction to the Art of Playing on the Piano Forte by Muzio Clementi (anyone played his etudes? :) ).
Beethoven composed one of most popular compositions for the piano - Moonlight Sonata

William Turner, Dutch Boats in a Gale, National Gallery

François Gerard, Empress Joséphine of France, Hermitage Museum

Rembrandt Peale, Rubens Peale With a Geranium

Marie-Denise Villers, Young women drawing, Metropolitan Museum if Art, NY

Moda i dodatki:

Fashion and accessories:

Journal des Dames et des Modes, 1801

Journal des Dames et des Modes, 1801

Torebka / Reticule z MET Museum

Formal over dress, Royal Ontario Museum

bawełna, jedwab / cotton, silk MET Museum

18th century stripes

1775-1780, robe a la polonaise, silk, V&A

Obiecałam sobie, że w tym roku nie będę planować żadnych większych projektów, a skupię się na uzupełnianiu braków bieliźnianych i akcesoryjnych. Byłam dzielna może ze dwa tygodnie, do czasu, aż w sklepie wysyłkowym zobaczyłam cudowny jedwab w oliwkowo-koralowe paski (mam ogromną słabość do pasiastych tkanin). Mimo, że go jeszcze nie kupiłam, to już radośnie kombinuję coby tu sobie z niego uszyć. Po cichutku marzy mi się suknia francuska, ale jak znam życie chyba stanie na angielskiej, którą będzie można podpiąć jak poloneskę.

W poszukiwaniu natchnienia zrobiłam małe zestawienie XVIII-wiecznych pasiastych strojów. Najwięcej problemów miałam ze znalezieniem adekwatnych strojów z pierwszej połowy wieku, w zasadzie na siłę znalazłam tylko ten jeden poniższy, mętnie datowany na wczesny XVIII wiek. Na połowę wieku mamy parę ładnych przykładów, a ostatnia ćwierć to już paskowy zawrót głowy.

I promised myself that this year I will not make any big projects, and focus on completing my undergarment and accessories. I was strong for maybe two weeks, until I saw a wonderful silk with olive and coral stripes (I have a huge weakness for striped fabrics). Although I haven't bought it yet, I'm already happily wonder what I will do with this fabric. I quietly dream about robe a la francaise, but I think that finally it will end up on robe a l'anglaise, which will have tapes to draw up the skirt to look like polonaise.
In searching for inspiration, I made a small list of eighteenth-century striped outfits. Biggest problem I had with finding adequate clothing in the first half of the century, I found only this one below, vaguely dated to the early eighteenth century. At the half century we have few nice examples, and the last quarter is already heaps of stripes.

early 18th century, robe volante

 

1750-1755, Collections Galliera

1750-1775, Digital Museum

1750, pet-en-l'air + petticoat, silk, Whitaker Auction

1765, robe a l'anglaise, silk taffeta brocade, Costume Museum Canada

1775, silk, MET Museum

robe a la francaise, silk, MET Museum

1778-1785, robe a la francaise, silk,  MET Museum

1780, robe retroussée dans les poches, KCI

c. 1775, robe a la polonaise, The Philadelphia Museum of Art

1780,  robe à la polonaise, silk taffeta, KCI

1780, robe a l'anglaise, silk, KCI (and this is what I dream about. By the way - I adore KCI photos)

1785-1790, robe a l'anglaise, silk, LACMA

1785-87, robe à l'anglaise, silk, MET Museum

1785, silk, MFA Boston

1785, robe à l'anglaise, silk, KCI

1790, silk, KCI

Zestawienie chyba może obyć się bez szerszego komentarza. Odnosząc się do II połowy XVIII wieku - popularne były wąskie paski w dwóch kolorach; szerokie paski, również w dwóch, najczęściej kontrastujących kolorach; i mix pasków szerokich i wąskich w dowolnej konfiguracji. Dominuje kolorystyka pastelowa, ale nie ma brak także bardzo mocnych zestawień żółci z błękitem, czy czerwieni z bielą.Wciąż jednak nie daje mi spokoju owa pierwsza połowa wieku - czy faktycznie nie były wtedy modne, czy to po prostu mój poszukiwawczy pech? Jeśli ktoś wie jak kształtowała się moda na paski w XVIII wieku - proszę pisać :) 

I think there is nothing more to say. Everything is clerar :)  Referring to the second half of the 18th century -  popular were narrow stripes in two colors; wide stripes, also in two, usually contrasting colors, and mix of wide and narrow stripes in any configuration. Pastel colors dominate, but there is also few examples of strong combination of yellow and blue, or red and white. I still don't know what to think about first half of the century - does stripes in fact were not very fashionable then, or is it just my bad luck in exploration? If anyone knows how fashion for stripes shaped in the eighteenth century - please write :)

Empirowa tęcza / Empire rainbow

Zaczynając przygodę z rekonstrukcją epoki napoleońskiej miałam wizję ówczesnej mody ukształtowaną przez ekranizacje powieści Jane Austen. Z grubsza oznacza to wyobrażenie skromnych i niewinnych panien w zwiewnych kieckach w kolorystyce równie niewinnej bieli albo wyblakłej pościeli. Nie umiem na szybko przypomnieć sobie głównej, pozytywnej bohaterki która rozkochiwałaby w sobie pana Darcy'ego albo innego pana Knightleya w sukni o mocnym i zdecydowanym kolorze. Stąd też wzorem moich ulubionych bohaterek (a raczej filmowych kostiumografów) obszywałam się na jasno. 

When I started my adventure with the Napoleonic era re-enactment, my vision of contemporary fashion was shaped by adaptations of Jane Austen books. That means humble and innocent maidens in ethereal dresses in innocent white or faded pastels. I can't remember main heroine who picks up Mr. Darcy or other Mr. Knightley in a dress with a strong color. So I modeled my dresses on my favorite characters (or rather on ideas of movie costume designers). 

Nie umiem powiedzieć, jak historycznie wygląda empirowa statystyka kolorystyczna i czy w ogóle ktoś taką prowadził, jednak bazując na wizualnym doświadczeniu w oglądaniu zabytków można spokojnie przyjąć, że kolory białe i pastelowe były dominujące. W końcu kiedy myślimy o antyku, na którym empire się wzorował, też chyba najczęściej wyobrażamy sobie kobiety w jasnych chitonach. Jednak wyobrażenia wyobrażeniami, skupmy się na faktach, a te są takie, że koloru w modzie nigdy nie brakowało. Niewątpliwie kolor zależał też od przeznaczenia stroju, więc na wieczór zapewne biele i być może jakieś wyraziste w kolorze jedwabie, na suknie dzienne pastele; panny w kolorach jasnych, mężatki w czerwieniach i kolorach ciemnych (wszystko należy czytać trybem przypuszczającym, bo źródeł podać nie mogę, wszystko zasłyszane albo przeczytane). Takie podziały na pewno mogą pomóc w wyborze koloru na sukienkę, jednak nie należy przy tym rezygnować z własnych gustów. Muzea mają w swoich zbiorach bowiem sukienki we wszystkich kolorach tęczy:

I can't tell you how historically looks like an Empire color in statistic, but basing on the visual experience you can safely assume that white and pastel colors were dominant. In the end, when we think of antiquity , on which the empire is modeled , probably we will imagine women in bright chitons. But let's focus on the facts and the facts are that the color in fashion never missed. Undoubtedly, the color of the dress depend on the purpose - for the evening white gowns and maybe some strong colored silks , for day - pastel dresses; the Misses in bright colors, married women in red and dark colors ( all presumed to be read with "suppose" tone, 'cause on I can't give sources of this information). Such classification certainly can help in choosing the color of a dress , but you shouldn't  sacrifice your own taste. Museums have in their collections dresses in all colors of the rainbow:

1. Czerwienie  / Red

Z odnalezieniem sukienek w tym kolorze nie było problemów. Równie licznie występują na portretach.

There were no problems with finding dresses in this color. Equally often are depicted on portraits.

1795 http://www.kci.or.jp/

1790s http://www.metmuseum.org/

http://www.museudeldisseny.cat/museus/museu-textil-i-dindumentaria

c. 1801 http://www.lacma.org/

c. 1808 http://www.museumoflondonprints.com/

2. Pomarańczowy / Orange

Często spotykałam ten kolor na portretach, w naturze już nieco rzadziej.

I often met this color on portraits, in nature - little less.

1810 http://centraalmuseum.nl/

1808-1812, cotton, http://www.museumofcostume.co.uk/

 3. Żółty / Yellow
Sporo sukienek w zdecydowanej żółcieni.
Lot of gowns in strong yellow.

1790-1810, silk, https://www.rijksmuseum.nl/

1805-1810, www.matriznet.dgpc.pt/

,

c. 1810

c. 1800, http://www.mccord-museum.qc.ca/en/

silk

3. Zielony / Green

Ku mojemu zaskoczeniu nie tak popularny jak myślałam.

I thought it was popular color, I found very little green dresses.

1805, http://centraalmuseum.nl/

c. 1820, http://natmus.dk/

late 1790, silk, http://www.mfa.org/

4. Niebieski / Blue
Od błękitu po granaty, pełno tego :)
Yep, definitely every shade of blue was popular!

c. 1800-1810, silk, cotton, linen

c. 1815-1819, http://www.museumofcostume.co.uk/

1800-1804, cotton, http://www.museumofcostume.co.uk/

6. Fioletowy / PurpleOstatni kolor tęczy, ze znalezieniem którego miałam zdecydowanie najwięcej problemów...
And the last color of my historical rainbow - it's really hard to find purple dress.

1790-1800, http://www.gemeentemuseum.nl/

1798, http://www.palaisgalliera.paris.fr/

Podsumowując moje "badania" - zwycięża czerwień, bogato reprezentowane są także wszelkie odcienie niebieskiego i żółtego, najgorzej w zestawieniu wypada zieleń (choć to może kwestia przypadku) i fiolety. Chętnie dowiem się od Was czegoś o kolorach w tej epoce :)

So. The winner is red, yellow and blue are also very popular, the less popular was green (maybe its a coincidence?) and purples.
I would be happy to find out something more about the colors in this era from you :)